В Казахстане завершается разработка универсальной образовательной цифровой платформы по защите законнных прав граждан

29.07.2022

 В Казахстане завершается разработка универсальной образовательной цифровой платформы по защите законнных прав граждан

Запуск образовательной онлайн платформы, не имеющей аналогов на сегодняшний день в Казахстане, планируется в сентябре т.г. и обусловлен необходимостью оказания повсеместной юридической защиты людей, подвергшимся пыткам.

В свете январских событий в стране особенно актуален вопрос обеспечения законности и соблюдения прав граждан при осуществлении следственных действий.

Так, только по официальным данным генпрокуратуры, в связи с событиями января 2022 года в органы прокуратуры поступило 301 заявление о пытках, жестоком обращении и «незаконных методах расследования», по которым было возбуждено 243 уголовных дела.

По информации ряда независимых правозащитных организаций, в настоящее время известно, что только 9 должностных лиц были задержаны в связи с заявлениями о пытках или других формах жестокого обращения. Сообщений о применении досудебных мер пресечения в отношении должностных лиц, подозреваемых или обвиняемых в применении пыток, не имеется. Причина в том, что многие жертвы пыток или жестокого обращения были ограничены в доступе к механизмам подачи жалоб, пока находились в сизо или абсолютно не осведомлены о возможности защиты своих прав. В тех случаях, когда потерпевшие могли подать жалобы, они не всегда регистрировались в Едином реестре досудебных расследований.

Одна из главных целей нового цифрового проекта – борьба с пытками или другими незаконными обращениями со стороны правоохранительных органов в отношении граждан Казахстана через организацию образовательной программы.

Программа состоит из двух элементов: первая часть ориентирована на сотрудников полиции, следующая часть для лиц, подвергшихся пыткам. Обучение будет проходить на цифровой платформе, в едином ресурсе будет размещена информация о механизмах национальных и международных инструментов защиты прав граждан, ответственность за данное преступление, а также получить бесплатный доступ к юридической помощи ведущих адвокатов страны. В цифровую платформу входят сайт, мобильное приложение, чат-боты, где будет размещен образовательный курс «Право не подвергаться пыткам», а также услуги «Онлайн юридической клиники», где граждане смогут получить бесплатную консультацию юристов, а также инструменты экстренной психологической помощи.

- В открытом доступе будет предоставлен цикл видеоуроков, а также инструкции по защите прав, образцы юридических документов (исковые заявления, жалобы). В рамках проекта будет проведена широкая информационная кампания в обществе. Таким образом нами планируется привлечь внимание ответственных госорганов, и международных организаций к фактам пыток в Казахстане. Кроме того, среди граждан повысится правовая информированность о законных методах защиты своих нарушенных прав, - рассказал Мирхат Серикбаев, координатор проекта.

Отдельным направлением развития цифровой платформы станет профилактика фактов совершения пыток среди сотрудников правоохранительных органов.

- Ведущие юристы и адвокаты страны прочтут специализированный образовательный курс. Семинар будет организован совместно с Генеральной прокуратурой, МВД, Омбудсменом по правам человека, - проинформировали в Общественном фонде Independent Research Institute Expert.

Подчеркнем, что вся представленная на онлайн-платформе информация будет носить рекомендательный характер для слушателей и не имеет коммерческой основы.

Поддержка проекта осуществляется Фондом Евразия в рамках программы «Социальные инновации в Центральной Азии», финансируемой Агентством США по международному развитию (USAID).

USAID – ведущее агентство международного развития в мире и катализатор, способствующий достижению результатов в области развития. Чтобы узнать больше, посетите веб-сайт USAID в Центральной Азии и страницу в Facebook.

Тел. для справок +7 701 222 8066

Мирхат Серикбаев, координатор проекта.

Қазақстанда алғаш рет азаматтардың заңды құқықтарын қорғау үшін әмбебап білім беру цифрлық платформасы пайда болады

Азаптауларға ұшыраған адамдарға құқықтық қорғауды қамтамасыз ету қажеттілігінен туындаған, Қазақстанда баламасы жоқ білім беру цифрлық платформасын іске қосу ағымдағы жылдың қыркүйек айында жоспарланып отыр.

Бүкіл әлем қауымдастығын дүр сілкіндірген еліміздегі қаңтар оқиғасынан кейін Мемлекет басшысы Қ.Тоқаев «Азаптау сияқты ортағасырлық құбылыстарды жоюдың» маңыздылығын атап өтті. Елбасы «Қазіргі таңда қоғам тарапынан ең көп талап етілетін талаптар – заңды қатаң сақтау болып табылатынын» атап өтіп, Бас прокуратураға қаңтар оқиғасының нәтижелерін жан-жақты тексеру бойынша ауқымды тапсырмалар жүктеді. Осы тұрғыдан алғанда, тергеу әрекеттерін жүргізу кезінде заңның үстемдігі мен азаматтардың құқықтарын сақтауды қамтамасыз ету қажеттілігі маңызды болып қала береді. Мәселен, Қазақстан Бас прокуратурасының ресми деректеріне сәйкес, 2022 жылғы қаңтардағы оқиғаға байланысты прокуратура органдарына азаптау, қатыгездік көрсету және «заңсыз тергеу әдістері» туралы 301 арыз келіп түскен, олар бойынша 243 қылмыстық іс қозғалған.

Бірқатар тәуелсіз құқық қорғау ұйымдарының мәліметі бойынша, қазіргі уақытта азаптау немесе басқа да қатыгездік түрлеріне қатысты айыптаулар бойынша тек 9 шенеуніктің ұсталғаны белгілі. Азаптауды қолданды деген күдікке ілінген немесе айыпталған лауазымды тұлғаларға қатысты сотқа дейінгі алдын алу шараларын қолдану туралы мәліметтер жоқ. Себебі, азаптау немесе қатыгездік құрбандарының көпшілігі түрмеде болған кезде шағым беру механизмдеріне қол жетімділігі шектелген немесе өз құқықтарын қорғау мүмкіндігін мүлдем білмеген. Жәбірленушілер арыз бере алатын жағдайларда олар сотқа дейінгі тергеу-тексерудің бірыңғай тізіліміне тіркелмеген.

Іске асырылып жатқан жобаның негізгі мақсаттарының бірі – білім беру бағдарламасын ұйымдастыру арқылы Қазақстан азаматтарына құқық қорғау органдарының азаптау немесе өзге де заңсыз әрекеттерімен күресу.

Бағдарлама екі бөдімнен тұрады: бірінші бөлім полиция қызметкерлеріне бағытталған, келесі бөлімі азапталған адамдарға арналған. Оқу цифрлық платформада өтіп, азаматтардың құқықтарын қорғау механизімінде ұлттық және халықаралық құралдары, осы қылмыс үшін жауапкершілік, сонымен қатар еліміздің жетекші заңгерлерінің заң көмегіне тегін қол жеткізу туралы ақпараттар бірыңғай ресурста орналастырылатын болады. Цифрлық платформада «Азаптамау құқығы» білім беру курсы орналастырылатын веб-сайт, мобильді қосымша, чат-боттар, сонымен қатар азаматтар «Онлайн-заң клиникасы» тегін заңгерлік кеңес қызметтері мен шұғыл психологиялық көмек көрсету құралдарына қол жеткізе алады.

- Бейне сабақтар топтамасы, құқықтарды қорғау бойынша нұсқаулықтар, құқықтық құжаттардың үлгілері (арыздар, шағымдар) көпшілік назарына ұсынылады. Жоба аясында қоғамда кеңінен ақпараттық науқан жүргізілмек. Осылайша, біз жауапты мемлекеттік органдар мен халықаралық ұйымдардың назарын Қазақстандағы азаптау фактілеріне аударуды жоспарлап отырмыз. Сонымен қатар, азаматтардың бұзылған құқықтарын қорғаудың құқықтық әдістері туралы құқықтық санасы артады, – дейді жоба үйлестірушісі Мирхат Серікбаев.

Құқық қорғау органдары қызметкерлерінің азаптау фактілерінің алдын алу, цифрлық платформаны дамытудың жеке бағыты болмақ.

– Еліміздің жетекші заңгерлері мен қорғаушылары мамандандырылған білім беру курсын оқитын болады. Семинар Бас прокуратура, Ішкі істер министрлігі, Адам құқықтары Омбудсменімен бірлесіп ұйымдастырылады, - деп хабарлады Independent Research Institute Expert қоғамдық қоры.

Платформада ұсынылатын барлық ақпарат тыңдаушыларға ұсынымдық сипатта болатынын және коммерциялық негізге ие болмайтынын атап өтеміз.

Анықтама үшін:

Бұл жоба Еуразия Қорының қолдауымен АҚШ Халықаралық даму агенттігі (USAID) қаржыландыратын Орталық Азиядағы әлеуметтік инновациялар бағдарламасы аясында ұйымдастырылды.

USAID – әлемдегі жетекші халықаралық даму агенттігі және даму нәтижелеріне қол жеткізудің катализаторы. Қосымша ақпарат алу үшін USAID Орталық Азия веб-сайтына және Facebook парақшасына кіріңіз.

Источник: Прочие